Prijs Wivina Demeester voor excellent bouwheerschap 2016

Prijs Wivina Demeester voor excellent bouwheerschap 2014

Een nieuwe naam voor een vaste waarde

Het Team Vlaams Bouwmeester reikt al sinds 2003 een prijs uit aan publieke en semipublieke bouwheren die door hun aanpak en zin voor vernieuwing tonen dat ze kwaliteit vooropstellen. De ‘Prijs Bouwheer’, zoals de onderscheiding aanvankelijk heette, wilde vooral een ambitieus stedenbouwkundig en architecturaal kwaliteitsbeleid bij overheden aanmoedigen en de aandacht richten op de bouwheer en het voorbeeldig traject dat die heeft doorlopen. Voor deze achtste editie kreeg de prijs een nieuwe naam als eerbetoon aan de eerste voogdijminister en initiatiefnemer van het Vlaams Bouwmeesterschap: het was immers Wivina Demeester die in 1998 met de oprichting van het Team Vlaams Bouwmeester de aanzet gaf voor een goed onderbouwd architectuurbeleid in Vlaanderen. In de daaropvolgende jaren werd dat beleid verder ontwikkeld tot een kader voor een sterk en doordacht publiek bouwheerschap, waar we zowel maatschappelijk, cultureel, als professioneel steeds meer de vruchten van plukken.

Voor de ‘Prijs Wivina Demeester voor Excellent Bouwheerschap 2014’ konden projecten worden ingediend in de categorieën ‘Masterplan’, ‘Architectuur’ en ‘Kunst in opdracht’. Een deskundige jury, bestaande uit Véronique Claessens (Stad Genk), Véronique Patteeuw (ENSA Paris Malaquais, ENSAP Lille), Dirk Somers (Bovenbouw architectuur) en voorzitter Katrien Vandermarliere (VAi, Architecture Communication Projects), beoordeelde 22 inzendingen op hun opdrachtformulering, procesverloop en eindresultaat. De jury stelde een shortlist op, bezocht gezamenlijk de realisaties en duidde uiteindelijk drie laureaten aan. Zij krijgen elk een projectbegeleiding aangeboden voor toekomstige trajecten door een externe projectregisseur of expert, ter waarde van 5000 euro. 

Persbericht

Jurysamenstelling

De jury bestond uit een voorzitter, bijgestaan door drie leden. De juryleden werden door de Vlaams Bouwmeester benoemd. De bouwmeester zelf maakte geen deel uit van de jury.

De jury was als volgt samengesteld:

Véronique Patteeuw

Véronique Patteeuw is ingenieur-architect, schrijver en redacteur. Ze heeft een aanstelling bij de École Nationale Supérieure d’Architecture et du Paysage Lille en geeft lezingen aan het FRAC te Orléans. Ze is medeoprichter van het in Brussel gevestigd redactioneel collectief A16 en was, samen met het Brusselse architectenbureau Label Architecture, cocurator van het Belgische paviljoen op de 10e biënnale van Venetië. Sinds 2009 werkt ze aan haar proefschrift bij de ENSA Paris-Malaquais en de KU Leuven. Ze is wetenschappelijk redacteur bij  OASE, Tijdschrift voor Architectuur. 

Dirk Somers

Dirk Somers studeerde architectuur in Antwerpen en Milaan en behaalde het diploma Stedenbouw en Ruimtelijke ordening in Leuven. In 1999 won hij een project van de eerste Meesterproef van de Vlaams Bouwmeester. In 2001 richtte hij het bureau Huiswerk Architecten, samen met Erik Wieërs. Hij doceert sinds 2003 aan de TU Delft en is sinds 2011 professor aan Ugent. In 2011 richt hij Bovenbouw Architectuur op. Occasioneel publiceert hij voor het tijdschrift Oase. Met Bovenbouw Architectuur stelde hij reeds werk tentoon op de Biënnale van Venetië (2012), in de “Architekturgalerie” München en in de Singel in Antwerpen (2014).

Véronique Claessens

Veronique behaalde in 1996 het diploma ingenieur-architect aan de KULeuven. In 2003 behaalde ze het diploma in gespecialiseerde studies stedenbouw en ruimtelijke ordening aan de KULeuven. Na praktijkervaring bij Architectenbureau DeGregorio & Partners en haar eigen praktijk Architecten Cops & Claessens, werd ze eerste projectleider ruimtelijke planning en nadien diensthoofd architectuur bij Technum. In 2010 werd ze diensthoofd  architect bij het stadsbestuur van Genk waar ze nu de functie van directeur technische diensten opneemt.

Katrien Vandermarliere (voorzitter van de jury)

Katrien Vandermarliere is kunsthistoricus en  van 2011 tot 2014 was zij parttime curator voor de architectuurtentoonstellingen van het VAi en deSingel. Sinds 2011 voert zij tevens als freelancer opdrachten uit met betrekking tot publicaties, tentoonstellingen over architectuur. Zij is eveneens verantwoordelijk voor de externe communicatie van het studie-bureau Ney & Partners.

Prijs Bouwmeester 2013

Voor deze zevende editie werden dertig projecten ingediend voor één of meerdere van de categorieën ‘Reconversie’, ‘Stedelijk Landschap’ en ‘Collectief Wonen’. Een deskundige jury, bestaande uit Linda Boudry (directeur Kenniscentrum Vlaamse Steden), Michiel Dehaene (professor Stedenbouw Ugent) en Paul Vermeulen (criticus en architect) beoordeelden alle inzendingen op hun opdrachtformulering, op het procesverloop en op het resultaat, en duidde per categorie nominaties en laureaten aan. De drie laureaten ontvangen elk een officiële plaquette en mogen het logo ‘Prijs Bouwmeester 2013’ gebruiken als keurmerk voor hun project en bouwheerschap. De Vlaams Bouwmeester hoopt dat de bekroonde bouwheren deels via deze erkenning hun expertise kunnen delen met andere, toekomstige opdrachtgevers en zo mee hun stempel kunnen drukken op het publiek bouwbeleid.

De prijs werd uitgereikt door Bart Huybrechts, adjunct-kabinetschef van Vlaams minister Geert Bourgeois, op 20 september 2013 in het Atelier Bouwmeester.

Prijs Bouwmeester 2012

Op vrijdag 14 september 2012 zijn in het Atelier Bouwmeester, in de Ravensteingalerij te Brussel, de genomineerden en laureaten bekend gemaakt van de Prijs Bouwmeester 2012. In de categorie ‘Kunst in opdracht’ ging de prijs naar de intergemeentelijke vereniging voor crematoriumbeheer Psilon voor het kunstwerk ‘Looking at Silence’ bij het nieuw crematorium van Kortrijk, in de categorie ‘Zorg’ werd het Agentschap Jongerenwelzijn laureaat voor de Gemeenschapsinstelling De Zande in Beernem, in de categorie ‘Publiek-private samenwerking’ werden het Autonoom Gemeentebedrijf Stadvernieuwing Oostende en Algemene Bouwonderneming Vanhaerents nv bekroond voor het woon- en reconversieproject Militair Hospitaal in Oostende.

De Prijs Bouwmeester wordt uitgereikt door de Vlaamse regering op initiatief van Vlaams Minister van Bestuurszaken Geert Bourgeois en van Vlaams Bouwmeester Peter Swinnen, en bekroont publieke en semipublieke bouwheren die kwaliteit hoog in het vaandel dragen. Daarbij wordt niet enkel het resultaat in beschouwing genomen, maar vooral het, vaak complexe, proces dat daaraan voorafging. De prijs wordt jaarlijks uitgereikt, telkens in drie wisselende categorieën.

Een deskundige, externe jury, bestaande uit Filip Van Haverbeke, Cor Wagenaar (NL) en Arno van Roosmalen (NL) beoordeelden alle inzendingen op hun inpassing in de categorie, op het procesverloop en op het resultaat. Per categorie werden door de jury drie nominaties aangeduid, waarvan één laureaat. De drie laureaten ontvangen elk een kunstwerk van Gert Robijns. Ze mogen ook het logo ‘Prijs Bouwmeester 2012’ gebruiken als keurmerk voor hun project en bouwheerschap. De Vlaams Bouwmeester hoopt dat de bekroonde bouwheren deels via deze erkenning hun expertise kunnen delen met andere, toekomstige opdrachtgevers en zo mee hun stempel kunnen drukken op het publiek bouwbeleid.

De uitdagingen en ambities van de drie categorieën, ‘Kunst in opdracht’, ‘Zorg’ en ‘Publiek-private samenwerking’, werden door de jury tijdens de beraadslagingen aangescherpt. Een relevant en sterk kunstproject moet niet alleen aanzetten tot verwondering, consternatie en bevraging, maar het moet, volgens de jury, ook dienstbaar zijn aan het gebouw waarin of waarbij het werd opgericht, aan het gestelde eisenpakket en/of aan de gebruikers, zonder daarbij de autonomie van kunstwerk te verliezen. Kwalitatieve zorgprojecten dienen zich dan weer niet enkel in te laten met concrete zorgbehoeftes van vandaag, maar moeten daarenboven op zoek gaan naar overkoepelende, maatschappelijk relevante zorgoplossingen voor de toekomst. Daarbij is het streven naar gemengde programma’s volgens de jury dikwijls essentieel. Voorbeeldige projecten binnen de categorie ‘Publiek-private samenwerking’ tenslotte moeten het resultaat zijn van een gemeenschappelijke traject waarbij een publieke en een private partner (of bij uitbreiding twee (semi-)publieke partners) samen bewust zoeken naar een realisatie met een hoge maatschappelijke meerwaarde en een sterke ruimtelijke kwaliteit.

Na een eerste selectieronde kwam de jury tot veertien projecten die het best tegemoet kwamen aan de hierboven gestelde uitdagingen en ambities voor een betreffende categorie (overzicht in bijlage). De geselecteerde veertien projecten werden vervolgens verder onderzocht en afgetoetst aan de evaluatiecriteria, wat leidde tot telkens één laureaat en twee nominaties per categorie.

Prijs Bouwmeester 2011

De Prijs Bouwmeester 2011 - voorheen de Prijs Bouwheer - gaat naar het Museum M te Leuven, de ’s Hertogenmolens in Aarschot, en de nieuwe multifunctionele bibliotheek van Dendermonde. De prijzen werden uitgereikt in drie categorieën - Cultuur, Erfgoed en Publiek Domein - door een vakkundige jury. Voorzitter Filip De Pau (stadsarchitect van Eeklo en voormalig laureaat van de Vlaamse Cultuurprijs voor architectuur) werd bijgestaan door Paul Lievevrouw (docent en voorzitter van het Brusselse bureau SUM) en Elma Van Boxel (vennoot van het Rotterdamse bureau ZUS, gelauwerd met de Rotterdam-Maaskantprijs voor Jonge Architecten). De Nederlandse kunstenaar-architect John Körmeling ontwierp een trofee voor de laureaten.

De ‘Prijs Bouwheer’ zet sinds 2003 voorbeeldige publieke bouwheren in de bloemetjes. Voor deze vijfde editie verandert de naam in ‘Prijs Bouwmeester’ om een aantal aanpassingen te onderstrepen. De Prijs blijft voorbehouden aan publieke opdrachtgevers, maar wordt vanaf nu jaarlijks i.p.v. tweejaarlijks uitgereikt. En dit telkens in drie wisselende categorieën. Voor 2011 viel de keuze op Cultuur, Erfgoed en Publiek Domein. Voor de editie van 2012 zal het voorbeeldig bouwheerschap worden beloond in de categorieën Zorg, Kunst in Publieke Opdracht en Publiek Private Samenwerking.

De Prijs werd op 21 oktober uitgereikt in de Boekentoren van Gent door Bart Huybrechts, adjunct-kabinetschef van Vlaams minister Geert Bourgeois.